Borsa İstanbul bünyesinde, türev araçların — vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin — işlem gördüğü organize piyasadır.

Değeri, başka bir dayanak varlığın (hisse, endeks, döviz, emtia) performansına bağlı olan sözleşmelerdir.

Sözleşmeye konu olan varlıktır; hisse senedi, altın, döviz veya endeks olabilir.

Belirli bir varlığı ileri bir tarihte, bugünden belirlenen fiyattan alma veya satma yükümlülüğü doğuran sözleşmedir.

Belirli bir varlığı alma veya satma hakkı veren, ancak yükümlülük getirmeyen sözleşmedir.

Bir adet sözleşmenin kaç birim dayanak varlığı temsil ettiğidir. Örneğin 1 ons gümüş sözleşmesi 10 ons gümüşü, 1 pay vadeli sözleşmesi 100 adet hisseyi temsil eder.

Sözleşmenin süresinin dolacağı ayı belirtir.

Düşük teminatla yüksek hacimli işlem yapma (kaldıraç) ve çift yönlü işlem imkânı için tercih edilir.

Küçük bir sermaye ile büyük pozisyon açma gücüdür.

Evet, fakat aynı mekanizma zararı da büyütür. Kaldıraç kâr ve zararı simetrik olarak çarpar.

Normal seans 09:30 – 18:15 arasındadır. Akşam seansı ise belirli sözleşmelerde 19:00 – 23:00 arasında yapılır.

Fiyat artışı beklentisiyle alım yönünde açılan pozisyondur.

Fiyat düşüşü beklentisiyle, elinde ürün olmadan satış yönünde açılan pozisyondur.

Açılan pozisyonun tam tersi yönde işlem yapılarak kapatılır: long pozisyon satışla, short pozisyon alışla kapatılır.

Henüz kapatılmamış olan toplam sözleşme sayısıdır; piyasa derinliğini gösterir.

İşlemin gerçekleşmesi istenen fiyatın manuel olarak girildiği emir tipidir.

O anki en iyi fiyattan hemen gerçekleşen emirdir.

VİOP'ta “şartlı emir” kullanılarak, fiyat belirli bir seviyeye geldiğinde pozisyonun otomatik kapanması sağlanır.

İptal edilmedikçe vade sonuna kadar sistemde kalan emirdir.

Seans sonunda teminat ve kâr/zarar hesaplamaları için baz alınan ağırlıklı ortalama fiyattır.

Vade bitiminde pozisyonlar son uzlaşma fiyatı üzerinden kapatılır.

Pozisyon açmak için gereken minimum nakit tutarıdır.

Piyasa ters giderse bakiyenizin altına düşmemesi gereken alt sınırdır.

Bakiyeniz sürdürme teminatının altına düştüğünde gönderilen teminat yatırma uyarısıdır.

Pozisyon, aracı kurum tarafından kısmen ya da tamamen resen kapatılır.

TL, döviz (USD/EUR), belirli katsayılarla hisse senetleri ve devlet tahvilleri teminat olarak kabul edilir.

Nakit dışı teminatların (hisse vb.) piyasa değerinin ne kadarının teminat sayılacağını belirleyen orandır. Örneğin %80.

VİOP hesabındaki boşta duran paranın her gece otomatik olarak repoda değerlendirilmesidir.

VİOP'ta kâr ettiğinizde bu tutarın aynı gün hesabınıza geçmesidir.

Her gün seans sonunda yapılan günlük uzlaşma ile hesaplara yansıtılır.

Serbest teminatınızdaki tutarı aynı gün çekebilirsiniz.

İşlemlerin garantörü olarak taraflar arasındaki takası yönetir.

Spot piyasadaki düşüş riskini VİOP'ta kısa pozisyon açarak dengeleme işlemidir.

Spot piyasa ile VİOP arasındaki fiyat farkından yararlanarak risksiz kâr elde etmektir.

Fiyat hareketlerinden kâr etmek amacıyla risk alarak pozisyon açmaktır.

Farklı vadeler veya farklı ürünler arasında ters pozisyon almaktır. Örneğin endeks sözleşmesinde yakın vadede kısa, bir sonraki vadede uzun pozisyon açmak.

Spot fiyat ile vadeli fiyat arasındaki farkın beklendiği gibi hareket etmeme riskidir. Örneğin spot fiyatın vadeli fiyatın üzerine çıkması (backwardation).

Vade sonunda nakit yerine ürünün (hissenin) bizzat teslim edilmesidir.

Vade sonunda sadece kâr/zararın hesaba yansıtılarak sözleşmenin sonlanmasıdır.

Endekse göre daha volatil hisseleri korumak için daha fazla endeks sözleşmesi satmak gerekir; beta katsayısı bu oranı belirler.

Toplam sermayenin yalnızca %10–20'si ile teminat yatırıp kalanını serbestte bırakarak yönetilir.

Vadeli işlemlerde belirli bir yönde pozisyon alan yatırımcıların zorunlu olarak pozisyon kapatmak zorunda kalması sonucu fiyatın hızlı ve sert hareket etmesi durumudur.

Aracı kurumla yapılan anlaşmaya göre, işlem hacmi üzerinden binde veya on binde oranlarla belirlenir.

Pay ve endeks vadeli işlemlerinde kazanç üzerinden stopaj %0'dır.

Getiri üzerinden %10 stopaj uygulanır.

Beklenen temettü, vadeli fiyata doğrudan bir indirim olarak yansır.

Kullanıldığında kâr bırakan opsiyon durumudur.

Kullanılması mantıksız olan, değersiz kalmış opsiyondur.

Opsiyonların vadesi yaklaştıkça zaman değerini kaybetmesidir.

Mevcut sözleşmeyi kapatıp yeni vadenin sözleşmesini açarken oluşan makas farkıdır.

Finansal bir formülle (Taşıma Maliyeti Modeli) hesaplanan, olması gereken vadeli fiyattır.

Aracı kurum üzerinden açılır. PhillipCapital'da hesap açma adımlarını tamamlayarak VİOP işlemlerine başlayabilirsiniz.

Evet. VİOP emirlerinizi Phillip MobilG+ üzerinden iletebilirsiniz.

Spekülatif işlemleri risk toleransı yüksek yatırımcılar tercih eder. Korunma (hedge) işlemleri ise tam tersine riski sevmeyenlerin tercihidir.

Eğitim ve risk yönetimi bilgisi gerektirir. Kaldıraçlı işlemlere başlamadan önce ürün mekaniklerinin ve teminat yapısının iyi anlaşılması önerilir.